Reparatie en Restauratie van Synthesizers en Studioapparatuur

Roland SH-101

2-3 minuten

Deze SH-101 kwam binnen na een lange periode van stilstand. Bij de eerste inspectie was al snel zichtbaar dat de interne batterij had gelekt; onder het batterijluik en op meerdere plekken in de behuizing waren sporen van corrosie aanwezig. Dat maakte meteen duidelijk dat het hier waarschijnlijk niet ging om één geïsoleerd defect, maar om een instrument dat in de breedte nagekeken moest worden.

Eerste bevindingen

Het onderzoek begon bij de voeding. De DC-jack bleek slecht contact te maken, wat instabiel gedrag kan veroorzaken dat zich op verschillende manieren uit. Daarnaast viel op dat het keybed niet consistent reageerde: tonen versprongen incidenteel en functies als transpose en portamento gedroegen zich onvoorspelbaar.

Een deel daarvan bleek samen te hangen met de OSC-MOD slider, die mechanisch niet meer volledig sloot. Meerdere sliders waren licht verbogen, waardoor hun fysieke eindstand niet meer overeenkwam met het elektrische bereik. De power-switch maakt zoals gebruikelijk slecht contact en veroorzaakt hoorbare dwaling in de toonhoogte.

De digitale sectie functioneerde verder correct. Wel werden op diverse plaatsen resten van batterijlekkage aangetroffen, ook buiten het directe batterijcompartiment. Dat betekende dat een oppervlakkige schoonmaak niet volstond; alle aangetaste plekken moesten zorgvuldig worden opgespoord en behandeld.

Een steekproef van condensatoren liet geen directe problemen zien. Er was op dat moment geen aanleiding voor grootschalige vervanging.

Uitgevoerde werkzaamheden

Het keybed is volledig gedemonteerd en gereinigd. Op meerdere contactpunten was sprake van plakkerige corrosie, die zowel mechanische als elektrische problemen veroorzaakte. Na reiniging en herstel reageerden de toetsen weer consistent.

De behuizing en interne delen zijn grondig ontdaan van alle zichtbare resten van batterijlekkage. Dat betrof niet alleen het batterijvak zelf, maar ook omliggende delen waar afzettingen zich in de loop van de tijd hadden verspreid.

De power-switch is vervangen. De sliders zijn mechanisch gecorrigeerd, gereinigd en rechtgebogen, zodat hun eindposities weer overeenkomen met het werkelijke regelbereik.

Rond het I/O-bord bleken meerdere soldeerpunten en sporen gecorrodeerd; deze zijn hersteld. De DC-jack is vervangen, waarbij direct de omliggende condensatoren zijn meegenomen. Bij de CV- en Gate-ingangen bleken contacten gebroken, wat is hersteld zodat de aansluitingen weer betrouwbaar functioneren.

Na afronding van het mechanische en elektrische werk is de volledige kalibratie doorlopen en is de synth uitgebreid getest. Het instrument functioneert nu stabiel en consistent.

De batterijcontacten zijn bewust niet opnieuw geplaatst. Een deel daarvan was onherstelbaar aangetast en de SH-101 is niet afhankelijk van een interne batterij voor zijn werking. Daarmee is een potentiële toekomstige bron van corrosie definitief verwijderd.

Deze reparatie past in een beeld dat vaker terugkomt bij de SH-101. Het instrument staat bekend als robuust, maar werkzaamheden richten zich zelden op één enkel defect. Problemen ontstaan meestal uit een combinatie van factoren: mechanische slijtage, veroudering van materialen en afregeling die in de loop der tijd is verschoven.