Ik repareer heel veel apparaten op jaarbasis, maar de VCS-3 was voor mij nieuw. Van begin tot eind – inclusief mijn research en verdieping in handleidingen – heb ik ruim 52 uur besteed. Kon dat minder? Ongetwijfeld. Een eerste keer is alles wat lastiger en omdat ik het apparaat (professioneel) in opdracht maak ben ik graag zeer voorzichtig. Ik heb de case niet in elkaar gezet — dat heeft mijn klant gedaan.
Is het een leuk apparaat? Zeker weten!
Bouwverslag: VCS3 Synthesizer
Ik heb eerst alle notities, build guides en berichten verzameld en daar een boekwerk van gemaakt. Daarin kan ik goed commentaar toevoegen, metingen noteren en recht naast me hebben als ik het nodig heb. Nadat de administratieve voorbereidingen waren getroffen heb ik de controls op hun plek gezet. Daarna kon ik aan de slag met de backplane: de PSU en de inbouw van de hardware. De 110/220V-schakelaar was voor mij onduidelijk aangeduid, dus ik moest eerst uitzoeken hoe de juiste oriëntatie was. Uiteindelijk leek het correct, maar ik bleef er alert op. De DC-output mat ik op +/-24V onbelast, wat ik hoog vond. De AC-spanning zag er wel goed uit: 230Vac.
De documentatie van onderdelen en designatoren was gelukkig uitstekend, al was de werkwijze wel tijdrovend. Toch gaf het me de ruimte om zorgvuldig te werken en alles dubbel te checken.
Voor mij pasten veel footprints niet helemaal bij de geleverde onderdelen. Hier en daar moest ik proppen met condensatoren: filmcaps waren te smal of te wijd, en axiale onderdelen hadden te smalle spacing. Niet ideaal qua netheid. Ook week ik af van de build guide om eerst de voeding te verifiëren voordat ik meer (kwetsbare) onderdelen zou plaatsen.
Toen de voedingssectie af was, bleken alle voltages onbelast netjes aanwezig: +12V en -9V. De trimmers deden hun werk. De 220V-selector zat goed. Nu konden alle boards afgerond worden en kon ik door met de bedrading. Wel ontbraken er in eerste instantie wat 47 Ohm-weerstanden, maar die doken later op bij de keuze voor een trimmer op OSC-1. Ik had het fijn gevonden als alle onderdelen – die niet bijzonder duur zijn – met wat overschot meegeleverd waren. Veel onderdelen heb ik liggen, maar een 330pF die ik later nodig had moest toch echt besteld worden.
De osc boards volgden: diodes en weerstanden gemonteerd, gevolgd door caps, NPN- en PNP-transistoren. R266 had ik afgetekend, maar was niet op het bord te vinden. Dan blijkt een gestructureerde methode gunstig, ik had genoeg info om mijn stappen terug te zetten en de fout te ontdekken die ik had gemaakt. Met zoveel onderdelen ga je geheid vergissingen maken! C80 verving ik voor 470pF, omdat ik geen 330pF op voorraad was. Direct paste ik de wijzigingen toe i.v.m. onjuiste waarden van condensatoren rond de 741-opamps die gecommuniceerd waren in de Facebook-groep. De boards waren nu zo goed als gereed voor test.
Ik deed de aansluitingen van de speakers opnieuw vanaf de schakelaar nadat ik constateerde dat het makkelijker is om dat met faston te doen. Zo heb ik wel vaker hier en daar een aansluiting opnieuw getrokken als ik me bedacht dat het netter of beter kon. Ik was misschien te scheutig met mijn lengtes maar ik had al snel tekort. Ik stuurde Matthias een mail voor meer enkel-kern shield draad. Extra draad kwam in de bestelling.
Kabelmanagement hield ik uiteindelijk tot een minimum beperkt: alles zo kort mogelijk en niet bundelen. Dat komt de werking echt ten goede, minder cross-talk, minder ruis, minder brom.
Bij de bekabeling aan de onderzijde bleek tijdens de eerste testronde dat er een 3pin-connector ontbrak, terwijl ik een 4pin te veel had. Daar vond ik wel een oplossing voor. C80 verving ik alsnog voor 330pF en de opamps kwamen in sockets — ik had op de communitypagina gelezen dat er mogelijk iets mis was met die onderdelen.
Bij de eerste test onder spanning werkten de basisfunctionaliteiten, maar er moest nog veel afgesteld worden. Er was eerst geen output op een van de speakers, terwijl de line-out prima was. Uiteindelijk bleek een van mijn switches defect aan precies die zijde, dus simpel omdraaien en klaar.
Matthias gaf de tip: “When you notice a crackling or massive noise on the Spring Reverb, try to exchange Q10 (N-FET) with a 2N5457 or 5458 type on a low Vp. Then it should be fixed. It seems some of the delivered Q9s were not meeting the specs as expected.” Dat was precies wat ik ervoer. De VGS(off) was 1.41V voor de 2N5754, maar de J112 zat op 3.3V en de BF256 zelfs op 4.44V. Na vervanging van beide transistoren was de noise van de reverb voor mij acceptabel.
Het afstellen van de verniers was een hoop gepriegel; beide moest ik demonteren om voldoende range te krijgen. Met een labvoeding erbij zou dat de volgende keer makkelijker zijn. Ik bleef weerstanden vervangen (paralel en serie) om de juiste frequentie te krijgen op OSC1.
Bij de volledige kalibratie bleken de procedures prima. Ik verwachtte geen strakke polysynth — zo staat het ook in de manual. Dit is immers een experimenteel apparaat. Alles werkte netjes, maar de brom van de reverbtank was nog wel prominent boven 50% wet. Afschermen en zo kort mogelijk houden van de kabels gaf de oplossing, al is het apparaat zonder rand-aarde nog steeds brommend.
Algemene notities
Voor mij was het belangrijk om de oriëntatie van weerstanden serieus te nemen — het hielp bij troubleshooten. Dus iedere weerstand volgt dezelfde conventie, band 1 naar boven of naar rechts. Dan zijn ze makkelijk af te lezen. Dat heeft me in dit geval flink tijd gescheeld bij het opsporen van een ontbrekende weerstand!
De caps op de voeding houden lang spanning vast, dus opletten, niet alleen voor schok, maar ook voor vergissingen bij aansluiten. Ik vond de pads op veel plekken klein, wat handmatig solderen lastiger maakte. Sommige pins kwamen makkelijk los uit hun behuizing en konden wat extra montage gebruiken.
De instructies voor de J112 (N-CH MOSFET) leken verouderd, maar de footprint op de PCB was wel geschikt. Gate-symbool en outline kwamen overeen.
Belangrijke updates stonden op de Facebookpagina, die ik traag vond. Voor mij was het belangrijk om iedere stap eerst uit te stippelen. Het loont echt om eerst alle documentatie te verzamelen en organiseren.
Een volgende keer zou ik zelf kabel en draad bestellen, met ruim overschot. Dan kan je het helemaal doen zoals je zelf wil.
De euro-connector is volgende de build guide op deze manier gemonteerd maar dan kunnen de Fase en Neutraal draad erg dicht bij de magneet van de speaker komen. Dit is niet optimaal natuurlijk, en beter draai je het hele ding om.
Achteraf gezien zou ik, als ik het opnieuw deed, alle bekabeling zelf kiezen en bestellen. Ik zou de types aanhouden, maar dikte en materiaal wellicht anders indelen. Solid core is bijvoorbeeld veel netter te verwerken. Kabel-layout is voor mij iets persoonlijks: een eigen voorraad hebben, zorgt ervoor dat je de routing naar wens kunt indelen.
Het beste advies dat ik kan geven: bouw er twee. De tweede zal veel vlotter, netter en beter gaan!
